วิเคราะห์เคส โรคกลัวอ้วน anorexia nervosa

ปั้นใหม่ โดยอาจารย์อุมาพร: เลี้ยงลูกใหม่ ปั้นให้ดี
ปั้นใหม่ โดยอาจารย์อุมาพร: เลี้ยงลูกใหม่ ปั้นให้ดี
วิเคราะห์เคส โรคกลัวอ้วน anorexia nervosa
/

วิเคราะห์เคส โรค anorexia nervosa
วันนี้เอาวีดีโอที่อัดตอนไปสอนที่ คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มาให้ดู อาจารย์วิเคราะห์เคสคนไข้ให้แพทย์ประจำบ้านฟัง

เคสนี้เป็นเคสวัยรุ่นอายุ15 ปีที่ป่วยด้วยโรค anorexia nervosa ที่เรียกกันเล่นๆว่า โรคกลัวอ้วน พ่อกับแม่แยกทางกันและเด็กอยู่กับอา

กลไก แบบคลาสสิก (หมายถึงที่มีการศึกษามาเป็นระยะเวลานาน) ของการเกิดโรคนี้เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ในครอบครัว ครอบครัวมักควบคุมมาก เด็กจึงต้องการแสดงความเป็นตัวของตัวเอง (autonomy) จึงปฏิเสธการกินอาหาร เพื่อที่จะบอกว่าฉันเป็นเจ้าของตัวฉันนะ

แต่รายนี้เป็นกลไกแบบ “ขาดรัก” ต้องการการยอมรับ ทำให้มีลักษณะคล้ายกับทารกที่มี failure to thrive คือ ไม่เติบโตทารกจะไม่ค่อยกินอาหาร ทำให้น้ำหนักลด บางรายมีลักษณะขาดอาหารอย่างรุนแรง ทำให้ติดเชื้อง่ายและตายได้

ในวัยรุ่นที่มีปัญหาพฤติกรรม ไม่ว่าจะเป็นการไม่กินอาหารหรือเป็นพฤติกรรมเกเร (conduct disorder) ก็ตาม สิ่งที่จะต้องนึกถึงก็คือมีภาวะซึมเศร้าซ่อนอยู่หรือไม่ ภาวะเศร้าที่ซ่อนอยู่ เราเรียกว่า masked depression (เหมือนใส่หน้ากาก ปิดความเศร้าไว้)

คุณอาซึ่งเลี้ยงดูเด็กคนนี้เป็น perfectionist การอยู่ในครอบครัวที่ผู้ใหญ่มีมาตรฐานสูงหรือเนี๊ยบเกินไปอาจทำให้เด็กรู้สึกว่าตัวเองทำได้ไม่ดีพอ ตัวเองเป็นอะไรที่ “น่าผิดหวัง” และนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าได้

การทำจิตบำบัดทั้งครอบครัวเป็นวิธีรักษาที่สำคัญ ในเคสนี้พ่อแม่ไม่ได้เป็นคนเลี้ยงดู การที่พ่อแม่ไม่ได้เลี้ยงดูก็เท่ากับเป็นการปฏิเสธเด็ก (เด็กที่มีความอ่อนไหวทางด้านอารมณ์จะคิดแบบนี้) ดังนั้นการบำบัดรักษาก็จะต้องพยายามนำพ่อแม่ให้เข้ามามีบทบาทในชีวิตของลูกมากขึ้น สำหรับญาติที่ต้องมาเลี้ยงดูหลานและต้องมาสู้รบกับหลานที่โตเป็นวัยรุ่น ญาติอาจจะหมดแรง และหลายครั้งก็จะเกิดการปฏิเสธเด็ก ปฏิสัมพันธ์มักจะเป็นลักษณะของการเข้ามาหา (ดูแล) สลับกับผลักไสออกไป (เพราะโกรธเมื่อหลานไม่เชื่อฟังหรือไม่ได้ดังใจ) ลักษณะแบบนี้จะทำให้ความสัมพันธ์ลุ่มๆดอนๆ (เป็น insecure attachment) ทำให้เด็กเกิดความรู้สึกว่าตนเองไม่มีค่าได้

ผู้ใหญ่ที่เลี้ยงดูเด็กจะต้องตระหนักถึงความสัมพันธ์แบบนี้ และปรับอารมณ์ของตัวเองให้มั่นคงขึ้น มิฉะนั้นความรู้สึกไม่มั่นคงในชีวิตและรู้สึกตนเองไม่มีค่าจะฝังลึกอยู่ในหัวใจของเด็กไปตลอดชีวิต

หวังว่าคงได้ไอเดียในการเลี้ยงลูกจากวิดีโอนี้นะคะ ที่สำคัญคือ
1.พ่อแม่ต้องมีบทบาทในชีวิตของลูก
2. อย่าเนี๊ยบเกินไป
3. พยายามทำให้ปฏิสัมพันธ์มีความสงบสุขพอใช้
4. หากลูกวัยรุ่นมีปัญหาพฤติกรรม อย่าลืมนึกถึงภาวะซึมเศร้าที่ซ่อนอยู่

#ปั้นใหม่ #เลี้ยงลูกใหม่ปั้นให้ดี #เลี้ยงลูกวัยรุ่น #อะนอเร็กเซีย